ศูนย์เวชศาสตร์ฟื้นฟู สภากาชาดไทย ขอเชิญชวนประชาชนใส่ใจสุขภาพการกลืน หากมีอาการสำลักอาหารหรือเครื่องดื่มบ่อย ๆ ไอหลังรับประทานอาหาร รู้สึกเหมือนมีอาหารติดคอ หรือเจ็บขณะกลืน อาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณเตือนของ “ภาวะกลืนลำบาก (Dysphagia)” ซึ่งควรได้รับการประเมินจากบุคลากรทางการแพทย์
สัญญาณเตือนภาวะกลืนลำบาก
ผู้ที่มีอาการดังต่อไปนี้เป็นประจำ ควรสังเกตอาการและเข้ารับการประเมิน
- สำลักหรือไอบ่อยขณะหรือหลังรับประทานอาหาร
- มีเสมหะหลังรับประทานอาหารเป็นประจำ
- รู้สึกเหมือนอาหารติดอยู่บริเวณลำคอ ต้องกลืนซ้ำหลายครั้ง
- เจ็บคอหรือเจ็บหน้าอกขณะกลืน
- รับประทานอาหารได้น้อยลง หรือน้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ
- เสียงเปลี่ยนหลังการกลืน
- มีน้ำลายไหลจากปากหรือควบคุมน้ำลายได้ยาก
สาเหตุของภาวะกลืนลำบาก
ภาวะกลืนลำบากสามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น โรคทางระบบประสาท ได้แก่ โรคหลอดเลือดสมองและโรคพาร์กินสัน ความผิดปกติของโครงสร้างบริเวณช่องปาก คอ หรือหลอดอาหาร รวมถึงการเปลี่ยนแปลงของการทำงานด้านการกลืนที่พบได้ในผู้สูงอายุ
หากปล่อยไว้โดยไม่ได้รับการดูแล อาจส่งผลต่อการได้รับสารอาหารและน้ำ รวมถึงเพิ่มความเสี่ยงต่อการสำลักอาหารและภาวะแทรกซ้อนทางระบบทางเดินหายใจได้
การดูแลเบื้องต้น
- จัดท่านั่งให้หลังตรงประมาณ 90 องศาขณะรับประทานอาหาร
- หลังรับประทานอาหารควรนั่งต่ออย่างน้อย 30 นาที
- รับประทานอาหารคำเล็ก ๆ และเคี้ยวอาหารให้ละเอียดก่อนกลืน
- เลือกชนิดและลักษณะอาหารให้เหมาะสมกับความสามารถในการกลืน
- ดูแลสุขอนามัยช่องปากอย่างสม่ำเสมอ
- หลีกเลี่ยงการพูดคุยขณะเคี้ยวหรือกลืนอาหาร
หากพบว่าตนเองหรือบุคคลใกล้ชิดมีอาการกลืนลำบากหรือสำลักบ่อย ควรเข้ารับการประเมินเพื่อค้นหาสาเหตุและวางแนวทางการดูแลที่เหมาะสม โดยเฉพาะในผู้สูงอายุและผู้ที่มีโรคทางระบบประสาท
ติดต่อสอบถามและนัดหมายบริการ
งานผู้ป่วยนอก ศูนย์เวชศาสตร์ฟื้นฟู สภากาชาดไทย
โทรศัพท์ 081-234-7110
Line ID: @rehab.trrc
วันและเวลาทำการ
วันจันทร์–ศุกร์ เวลา 08.00–16.00 น. ในเวลาราชการ
ศูนย์เวชศาสตร์ฟื้นฟู สภากาชาดไทย มุ่งมั่นให้บริการด้านเวชศาสตร์ฟื้นฟูอย่างเหมาะสม เพื่อส่งเสริมการฟื้นฟูและคุณภาพชีวิตที่ดีของผู้รับบริการ
ศูนย์เวชศาสตร์ฟื้นฟู สภากาชาดไทย
“ใส่ใจทุกการฟื้นฟู เพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีของทุกคน”